Badania nad wzmacnianiem odporności klimatycznej miast, szczególnie poprzez strategie oparte na transformacji, są wciąż na wczesnym etapie. Na powodzenie działań adaptacyjnych do zmiany klimatu w miastach wpływa wiele czynników. Źródła identyfikują dziesięć kluczowych czynników:
1. Zasoby kadrowe: Do planowania i wdrażania działań adaptacyjnych niezbędna jest wystarczająca liczba kompetentnych pracowników w gminie. Brak potencjału kadrowego może prowadzić do błędnego koła bierności.
2. Zasoby finansowe: Dla realizacji i utrzymania działań adaptacyjnych niezbędna jest dostępność środków z różnych źródeł (budżety lokalne, dotacje, fundusze UE, projekty badawcze). Przeszkodą, zwłaszcza dla mniejszych miast, może być skomplikowana administracja wnioskami o dotacje.
3. Świadomość problemu i pilności: Silne poczucie potrzeby działania, które może pobudzić aktywność społeczeństwa obywatelskiego lub doświadczenie ekstremalnych warunków pogodowych, jest istotnym czynnikiem umieszczenia działań adaptacyjnych w agendzie gminy.
4. Wola polityczna i wsparcie: Wsparcie ze strony przywódców politycznych ma kluczowe znaczenie dla promowania i wdrażania strategii i środków adaptacyjnych.
5. Źródła wiedzy i danych: Brak danych, ich niedostępność lub nieprawidłowe przetwarzanie, a także niepewność wiedzy stanowią istotną przeszkodę w adaptacji.
6. Synergia kontra. konflikty: Adaptację łatwiej jest wdrożyć, jeśli można osiągnąć synergię z innymi obszarami, takimi jak łagodzenie zmiany klimatu lub ochrona zdrowia. Wręcz przeciwnie, przeszkodą może być konkurencja lub konflikty z innymi obszarami rozwoju miasta.
7. Struktura samorządu: Dla skutecznego rozwiązania problemów adaptacyjnych ważna jest dobra komunikacja i współpraca pomiędzy różnymi wydziałami gminy. Niezbędny jest także jasny podział obowiązków i wyspecjalizowana kadra zajmująca się adaptacją.
8. Udział i akceptacja: Akceptacja społeczeństwa i społeczeństwa obywatelskiego, a także wysoki poziom partycypacji i świadomości społecznej, sprzyjają adaptacji. I odwrotnie, brak akceptacji może być przyczyną niewystarczającej aktywności.
9. Ramy prawne: Istnienie jasnych ram prawnych na poziomie krajowym i regionalnym, które definiują obowiązki i zapewniają narzędzia adaptacyjne, jest ważne dla powodzenia działań adaptacyjnych.
10. Charakter miasta: Wielkość miasta, jego typ (miasto historyczne, miasto przemysłowe, miasto uniwersyteckie), siła finansowa i strukturalna, a także struktura organizacyjna gminy wpływają na jej możliwości adaptacyjne.
Źródła podkreślają, że czynniki te są ze sobą powiązane, a ich wpływ objawia się na różnych etapach adaptacji.
Oprócz identyfikacji kluczowych czynników w zasobach kładzie się nacisk na koncepcję punktów adaptacyjnych, które reprezentują strategiczne punkty w systemie, w których ukierunkowane zmiany mogą prowadzić do skutków na dużą skalę. Pięć punktów adaptacyjnych w zakresie adaptacji do zmian klimatycznych w miastach:
1. Wartości i cele: Podzielenie się wspólnymi wartościami i celami w zakresie adaptacji przez społeczeństwo, samorząd lokalny i innych aktorów jest podstawą udanej transformacji.
2. Zarządzanie (zarządzanie): Skuteczne struktury zarządzania, które wspierają koordynację, współpracę i udział różnych zainteresowanych stron, są niezbędne do wdrożenia środków adaptacyjnych.
3. Dostarczanie i wymiana wiedzy: Dostępność odpowiednich i zrozumiałych informacji na temat zmiany klimatu i jej skutków, a także narzędzi i strategii adaptacyjnych ma kluczowe znaczenie dla świadomego podejmowania decyzji.
4. Zasoby i możliwości: Do wdrożenia i utrzymania działań adaptacyjnych niezbędne są wystarczające zasoby kadrowe, finansowe i techniczne.
5. Środki: Istotą procesu adaptacji jest wybór i wdrożenie konkretnych działań adaptacyjnych, dostosowanych do lokalnych warunków i potrzeb.
Źródła podają, że skuteczna adaptacja wymaga ukierunkowanych interwencji w kilku, najlepiej we wszystkich punktach adaptacji. Większe szanse powodzenia ma połączenie działań na różnych poziomach systemu z naciskiem na zmiany długoterminowe i systemowe. Co2AI